Kategoriler


SON YORUMLAR

1500 afiet olsun
Osman Gül
Sizce Maltepe Üniversitesi Bilgisayar mühendisi mezunu bir kişinin iş olanağı nedir acaba ve tahmini ne kadar maaş alır. yardımcı olursanız sevinirim.

elektronikçiler
Hakan
Bilgisayar mühendisleri sadece program ve yazılım yapıyorlarsa bilgisayarları kim yapıyor??? Yazıdan ben bunu anladım...
Ahmet Ba
çok faydalı. Teşeklkürler Admin
sahin
teshekkurler sade ve gozel izah ucun
bilgisayar mühendisi
13 yıldır sektördeyim. Bu bahsi geçen maaşları, ülkemiz koşullarında veren yerler parmakla sayılır.

eferin lan
Hüseyin
Ben daha yeni bu işe giriyorum ve araştırıyorumda hepsini örenin yazmısın bu kadar zamanım yok ve para gerekli hepsini birden çörenemem ne önerirsin
Mustafa Murat
Gayet açıklayıcı olmuş teşekkürler
Yasemin Akkuş
Makaleniz çok faydalı olmuş tecrübeli birinin yazdığı çok belli. ben yazılım stajı yapacağım Avrupada lise stajyeri alan yazılım şirketi arıyorum yardımcı olur musunuz? 05377386962
BEDIRHAN DEMIRBACAK
VALLAHA COK IYI ANLATTINIZ BEN BILGISAYAR MUHENDISI OLMAK ICIN SABIRSIZLANIYORUM BILGISAYAR MUHENDISLIGI COK IYI BIR MESLEK BENI FACEBOOK HESABIMDANDA YARDIMCI OLABILIRMISINIZ DAHA 9. SINIFA GIDIYOM TEŞEKKÜRLER
BEDIRHAN DEMIRBACAK
VALLAHA COK IYI ANLATTINIZ BEN BILGISAYAR MUHENDISI OLMAK ICIN SABIRSIZLANIYORUM BILGISAYAR MUHENDISLIGI COK IYI BIR MESLEK BENI FACEBOOK HESABIMDANDA YARDIMCI OLABILIRMISINIZ DAHA 9. SINIFA GIDIYOM TEŞEKKÜRLER
gözlüklü yazar kiz
merhaba bloguma yeni başladım. tavsiyelerinize uyacağım. teşekkürler... blogum; www.gozlukluyazarkiz.blogspot.com.tr

Bilgisayar Mühendisleri
Here is the website inspired me to use 
it as a guide when I tried to define 
myself as an engineer candidate a few 
years ago. It really helped me to work
 and study feeling in confidence with 
being on the right way. I suggest this 
website to whom it may direct her/his 
to find the right career path. It 
includes many articles varies from 
real life experiences to detailed 
software engineering issues. But the 
most dignified parts for me are the 
articles in general and career titles.
Son okunan makaleler:
Online Java Dersleri - Java Package - PAKET ERİŞİMLERİ
Kurumsal Yazılım Geliştirmede C# ve Java Savaşı, IDE’lerin Önemi
Şehir dışında okumak
Bir bilgisayar mühendisinin bilmesi gereken en temel teknolojiler
Online Java Dersleri - JAVA’da PROGRAM DENETİMİ
Online Java Dersleri - Java'da Nesnelerin Başlangıç Durumu ve Temizlik
SQL SERVER 2005 'DE FILLFACTOR KAVRAMI
SSIS’ in güzellikleri 2
Bilgisayar Mühendisliği ÖSS Taban Puanları 2009
SQL Server - SP için önemli ipuçları
SSIS’ in güzellikleri 1
Windows Workflow Foundation'a Giriş
Bir bakışta Java ve C# karşılaştırması
Üniversitelerin akademik yayın karşılaştırması
Bilgisayar mühendisliği öldü?
Bilgisayar Mühendisliği Hakkındaki 10 Büyük Yalan!
DOKTOR GİBİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSİ OLMAK
Bilgisayar Mühendisi olmanın 10 iyi yönü.
Bir bilgisayar mühendisinin bilmesi gereken en temel teknolojiler
Online Java Dersleri - Interface and Inner Classes

Bilgisayar Mühendisleri Portalı

Online Java Dersleri - Java Package - PAKET ERİŞİMLERİ

 
 
BÖLÜM 4
 
Altuğ B. Altıntaş
© 2004
 
 
 
 
PAKET ERİŞİMLERİ
Erişim konusu kütüphaneler için büyük önem taşır. Erişimde iki taraf bulunur; birisi kütüphaneyi kullanan kişiler (client), diğeri ise bu kütüphaneyi yazanlardır. Olaylara, hazır kütüphane kullanarak uygulama geliştiren tarafından bakılırsa, örneğin finans uygulaması yazan bir programcı, işlerin daha da hızlı yürümesi için daha önceden yazılmış ve denenmiş bir finans kütüphanesini kullanmak isteyebilir. Finans için özel geliştirilmiş kütüphanenin 1.0 uyarlamasını kullanan tasarımcı, bunun yeni uyarlamaları (2.0, 3.0...) çıktığında da hemen alıp kendi uygulamasına entegre etmek istemesi çok doğaldır. Tahmin edilebileceği üzere her yeni uyarlama bir öncekine göre daha az hata içerir ve yeni özellikler sunar. Bu nedenden dolayı, kütüphane uyarlamaları arasındaki tutarlılık çok önemlidir. Sonuç olarak, kütüphanenin her yeni uyarlamasında sisteme entegre edilmesi aşamasında, bu kütüphaneyi kullanan uygulamaları teker teker değiştirmek yaşamı çekilmez kılabilir!
Olaylara, birde kütüphane tasarımcısı açısından bakılırsa... Bir kütüphane yazdınız ve bunun kullanılması için İnternet’e koydunuz. Aradan belirli bir zaman geçti ve sizin yazdığınız kütüphane birçok kişi tarafından kullanılmaya başladı... Fakat, daha sonra, kütüphane içerisinde bazı hatalar olduğunu fark ettiniz; veya, bazı kısımları, daha verimli çalışması için geliştirilmesini istiyorsunuz. Bu arzularınız, ilgili kütüphane üzerinde nasıl bir etki oluşturur? Kütüphaneyi kullanan kişiler bundan zarar görebilir mi veya zarar görmemesi için ne yapılması gerekir?
Böylesi sorunların çözümü için devreye erişim kavramı girer. Java dili 4 adet erişim belirleyicisi sunar. Erişim belirleyiciler, en erişilebilirden erişilmeze doğru sıralanırsa, public, protected, friendly ve private’dır. Bunlar sayesinde hem kütüphane tasarımcıları özgürlüklerine kavuşur hem de kütüphaneyi kullanan programcılar kullandıkları kütüphanenin yeni bir uyarlamalarını tasarımlarına kolayca entegre edebilirler. ()
Kütüphane tasarlayan kişiler, ileride değişebilecek olan sınıfları veya sınıflara ait yordamları, kullanıcı tarafından erişilmez yaparak hem kütüphanenin rahatça gelişimini sağlarlar hem de kütüphaneyi kullanan programcıların endişelerini gidermiş olurlar.
4.1. Paket (Package)
Paketler kütüphaneyi oluşturan elemanlardır. Paket mantığının var olmasında ana nedenlerden birisi sınıf ismi karmaşasının getirmiş olduğu çözümdür. Örneğin elimizde X ve Y adlı 2 sınıf bulunsun. Bunlar içerisinde aynı isimli 2 yordam (method) olması, örneğin f() yordamı, herhangi bir karmaşıklığa neden olmayacaktır. Çünkü aynı isimdeki yordamlar ayrı sınıflarda bulunurlar. Peki sınıf isimleri? Sistemimizde bulunan aynı isimdeki sınıflar karmaşıklığa sebep vermez; eğer ki, aynı isimdeki sınıflar değişik paketlerin içerisinde bulunurlarsa...
Gösterim-4.1:
import java.io.BufferedReader;
Yukarıdaki gösterimde BufferedReader sınıf isminin java.io paketinde tek olduğunu anlıyoruz (java.io Java ile gelen standart bir pakettir). Fakat, başka paketlerin içerisinde BufferedReader sınıf ismi rahatlıkla kullanılabilir. Yukarıdaki gösterim java.io paketinin içerisinde bulunan BufferedReader sınıfını kullanacağını ifade etmektedir. Paketin içerisindeki tek bir sınıfı kullanmak yerine ilgili paketin içerisindeki tüm sınıfları tek seferde kullanmak için: ()
Gösterim-4.2:
import java.io.* ;
java.io paketi içerisindeki sınıfların uygulamalarda kullanılması için import java.io.* denilmesi yeterli olacaktır. Anlatılanlar uygulama içerisinde incelenirse, ()
Örnek-4.1: PaketKullanim.java ()
 
import java.io.*;
 
public class PaketKullanim {
 
 public static void main(String args[]) throws IOException{
      BufferedReader sf = new BufferedReader(
                                    new InputStreamReader(System.in));
      System.out.print("Bilgi Giriniz : ");
      String bilgi = sf.readLine();
      System.out.println("bilgi --> " + bilgi);
 }
}
 
PaketKullanim.java uygulamasında görmediğimiz yeni kavram mevcuttur, "throws Exception". Bu kavram istisnalar (Exception- 8. bölüm) konusunda detaylı bir şekilde incelenecektir. ()
4.2.Varsayılan Paket (Default Package)
Öncelikle belirtmek gerekirse, .java uzantılı fiziksel dosya derlendiği zaman buna tam karşılık .classfiziksel dosyası elde edilir. (*.java dosyasında hata olmadığı varsayılırsa). Fiziksel .javadosyasındabirden fazla sınıf tanımlanmış ise, tanımlanan her sınıf için ayrı ayrı fiziksel .classdosyaları üretilir. ()
Örnek-4.2: Test1.java ()
 
public class Test1 {
  public void kos() {
 }
}
 
class Test2 {
  public void kos() {
 }
}
 
Yukarıda verilen örnek, Test1.java adıyla herhangi dizine kayıt edilebilir (fiziksel java uzantılı dosya ile public sınıfın ismi birebir aynı olmalıdır). Bu dosya javac komutu ile derlendiğinde adları Test1.class ve Test2.class olan 2 adet fiziksel .class dosyası elde edilir. Test1.java dosyanın en üstüne herhangi bir paket ibaresi yerleştirilmediğinden dolayı Java bu sınıfları varsayılan paket (default package) olarak algılayacaktır. ()
Örnek-4.3: Test3.java ()
 
public class Test3 {
 public void kos() { }
 
}
 
Benzer şekilde verilen örnekte, aynı dizine Test3.java adıyla kayıt edilebilir; derleme (compile) işleminden sonra genel ifade Şekil-4.1.’de gösterildiği gibi olur: )
Şekil-4.1.   Varsayılan paket
4.3.Paket Oluşturma
Kendi paketlerimizi oluşturmanın temel amaçlarından birisi, aynı amaca yönelik iş yapan sınıfları bir çatı altında toplamaktır; böylece yazılan sınıflar daha derli toplu olurlar. Ayrıca aranılan sınıflar daha kolay bulunabilir. Peki eğer kendimiz paket oluşturmak istersek, bunu nasıl başaracağız? ()
Örnek-4.4: Test1.java ()
 
package tr.edu.kou.util ;
 
public class Test1 {
 
 public Test1() {
      System.out.println("tr.edu.kou.util.Test1 nesnesi" + 
                                               "olusturuluyor");
 }
 
 public static void main(String args[]) {
      Test1 pb = new Test1();
 }
}
 
Bu örneğimizde, Test1.java dosyası işletim sisteminin herhangi bir dizinine yerleştirilemez; çünkü, o artık tr.edu.kou.util paketine ait bir sınıftır. Bundan dolayı Test1.java dosyası işletim sisteminin bu paket ismiyle paralel olan bir dizin yapısına kayıt edilmesi gerekir. Önemli diğer bir unsur ise sınıfın ismidir; Test1.javadosyası içerisinde belirtilen Test1 sınıfının ismi artık tr.kou.edu.util.Test1’dir. ()
Şekil-4.2. tr.edu.kou.util.Test1 sınıfı
Paket isimleri için kullanılan yapı İnternet alan isim sistemiyle (Internet DNS) aynıdır. Örneğin, Kocaeli Üniversitesinde matematik paketi geliştiren tasarımcı, bu paketin içerisindeki sınıfların, başka kütüphane paketleri içerisindeki sınıf isimleriyle çakışmaması için  İnternet alan adı sistemini kullanmalıdır. İnternet alan adı sistemi, http://www.kou.edu.tr/ adresinin dünya üzerinde tek olacağını garantiler. Aynı mantık, paket isimlerine de uygulanarak, paket içerisindeki sınıf isimleri çakışma sorununa çözüm bulunmuş olunuyor. Dikkat edilirse, paket isimleri İnternet alan adlarının tersten yazılmış halleridir. ()
İşletim sistemleri farkı gözönüne alınarak, math paketine ait sınıfların içinde bulunması gereken dizin Unix veya Linux için  tr/edu/kou/math, Windows için tr\edu\kou\math şekilde olmalıdır. ()
Şekil-4.3.   tr.edu.kou.math.DortIslem sınıfı
 
4.4.CLASSPATH Ayarları 
Java yorumlayıcısı (interpreter) işletim sistemi çevre değişkenlerinden CLASSPATH’e bakarak import ifadesindeki paketi bulmaya çalışır... ()
Gösterim-4.3:
import tr.edu.kou.math.*;
Diyelim ki; mathpaketi aşağıdaki dizinde bulunsun:
Gösterim-4.4:
C:\kodlar\bolum4\tr\edu\kou\math\
Yorumlayıcının import ifadesindeki paketi bulması için aşağıdaki tanımın CLASSATH’e eklenmesi gerekir. ()
Gösterim-4.5:
CLASSPATH="C:\kodlar\bolum4\;."
CLASSPATH’e eklenen bu tanım sayesinde yorumlayıcı C:\kodlar\bolum4\  dizinine kadar gidip tr\edu\kou\math dizinini arayacaktır; bulunursa, bu dizinin altındaki tüm sınıflar uygulama tarafından kullanılabilecek hale gelecektir. ()
Şekil-4.4. CLASSPATH ayarları
DortIslem.java dosyasını C:\kodlar\bolum4\tr\edu\kou\math dizinine yerleştirelim:
 Örnek-4.5: DortIslem.java ()
 
package tr.edu.kou.math ;
public class DortIslem {
  public static double topla(double a, double b) {
      return (a + b) ;
 }
 
 public static double cikart(double a, double b) {
      return (a - b) ;
 }
 
 
 
 public static double carp(double a, double b) {
      return (a * b) ; 
  }
 
 public static double bol(double a, double b) {
      if ( (a != 0) && (b != 0) ) {
          return (a / b);
      } else {
          return 0;
      }
 } 
}
 
Gerekli CLASSPATH tanımları yapıldıktan sonra bu paketi kullanacak olan uygulama herhangi bir dizinine yerleştirebilir. ()

Örnek-4.6:
 Hesaplama.java ()
 
import tr.edu.kou.math.*;     //dikkat!
 
public class Hesaplama {
 
 public static void main(String args[]) {
      
      double sonuc = DortIslem.topla(9.6 , 8.7);
      System.out.println("9.6 + 8.7 = " + sonuc );
      
      Sonuc = DortIslem.cikart(9.6 , 8.7);
      System.out.println("9.6 - 8.7 = " + sonuc );
      
      Sonuc = DortIslem.carp(5.6 , 8.7);
      System.out.println("9.6 * 8.7 = " + sonuc );
      
      Sonuc = DortIslem.bol(5.6 , 8.7);
      System.out.println("9.6 / 8.7 = " + sonuc );
 }
}
 
Uygulamanın sonucu aşağıdaki gibi olur: 
9.6 + 8.7 = 18.299999999999997
9.6 - 8.7 = 0.9000000000000004
9.6 * 8.7 = 48.71999999999999
9.6 / 8.7 = 0.6436781609195402
4.4.1.Önemli Nokta
Dikkat edilirse CLASSPATH değişkenine değer atanırken en sona "." nokta koyuldu.
Şekil-4.5. Noktanın Önemi
Bu önemli bir ayrıntıdır. Bu noktanın konmasındaki neden varsayılan paketlerin içindeki sınıfların birbirlerini görebilmesini sağlamaktır; unutulursa, anlamsız hata mesajlarıyla karşılaşılabilir. ()
Java’yı sisteme ilk yüklendiği zaman, basit örneklerin, CLASSPATH değişkenine herhangi bir tanım eklemeden bile çalıştırabildiği görülür; nedeni, Java’nın, temel kütüphanelerinin bilinmesindendir. ()
4.5.Çakışma
Ayrı paket içerisinde aynı isimdeki sınıflar uygulamada kullanılırsa ne olur? Adları aynı olsa bile değişik paketlerde bulundukları için bir sorun yaşanmaması gerekecektir. Öncelikle tr.edu.kou.util paketinin içerisine kendi ArrayList sınıfımızı oluşturalım: ()
Örnek-4.7: ArrayList.java ()
 
package tr.edu.kou.util;
 
public class ArrayList {
 
 public ArrayList() {
      System.out.println("tr.edu.kou.util.ArrayList nesnesi" + 
                                                " olusturuluyor");
 }
}
 
Aşağıdaki örneği işletim sisteminin herhangi bir dizinine kayıt edebiliriz.
Örnek-4.8: Cakisma.java ()
 
import java.util.*;
import tr.edu.kou.util.*;
 
public class Cakisma {
 
 public static void main(String args[]) {
      System.out.println("Baslagic..");
      ArrayList al = new ArrayList();
      System.out.println("Bitis..");
 } 
}
 
Cakisma.java dosyası javac komutu ile derlendiğinde şu hata mesajıyla karşılaşılır:
 
Cakisma.java:8: reference to ArrayList is ambiguous, both class tr.edu.kou.util.
ArrayList in tr.edu.kou.util and class java.util.ArrayList in java.util match
ArrayList al = new ArrayList();
^
Cakisma.java:8: reference to ArrayList is ambiguous, both class tr.edu.kou.util.
 
 
ArrayList in tr.edu.kou.util and class java.util.ArrayList in java.util match
ArrayList al = new ArrayList();
^
2 errors
 
Bu hata mesajı, ArrayList’in hem java.util paketinde hem de tr.edu.kou.util paketinde bulunmasından kaynaklanan bir ikilemi göstermektedir. Cakisma sınıfının içerisinde ArrayList sınıfı kullanılmıştır; ancak, hangi paketin içerisindeki ArrayList sınıfı? Bu sorunu çözmek için aşağıdaki örneği inceleyelim: 
Örnek-4.9: Cakisma2.java ()
 
import java.util.*;
import tr.edu.kou.util.*;
 
public class Cakisma2 {
 
 public static void main(String args[]) {
      System.out.println("Baslagic..");
      tr.edu.kou.util.ArrayList al = new tr.edu.kou.util.ArrayList();
      System.out.println("Bitis..");
 } 
}
 
Eğer ortada böyle bir ikilem varsa, gerçekten hangi sınıfı kullanmak istiyorsanız, o  sınıfın içinde bulunduğu paket ismini de açık bir biçimde yazarak oluşan bu ikilemi ortadan kaldırabilirsiniz. ()
4.6.       Paket İçerisindeki Tek Başına Yürütülebilir Uygulamaları (Standalone) Çalıştırmak
Paket içerisindeki tek başına çalışabilen uygulamaları (standalone) herhangi bir dizin içerisinden çalışmak için komut satırına, ilgilipaket ismi+sınıf ismi” girilmesi yeterlidir. Hesaplama.java’nın yeni uyarlamasını C:\kodlar\bolum4\tr\edu\kou\math dizinine kaydedelim. ()
Örnek-4.10: Hesaplama.java ()
 
package tr.edu.kou.math ;   // dikkat!
 
public class Hesaplama {
 
 public static void main(String args[]) {
              
      double sonuc = DortIslem.topla(9.6 , 8.7);
      System.out.println("9.6 + 8.7 = " + sonuc );
              
      sonuc = DortIslem.cikart(9.6 , 8.7);
      System.out.println("9.6 - 8.7 = " + sonuc );
              
      sonuc = DortIslem.carp(5.6 , 8.7);
      System.out.println("9.6 * 8.7 = " + sonuc );
              
      sonuc = DortIslem.bol(5.6 , 8.7);
      System.out.println("9.6 / 8.7 = " + sonuc );
 }
}
 
Artık Hesaplamasınıfımız tr.edu.kou.math paketinin yeni bir üyesidir.  Hesaplama sınıfımızı javakomutu kullanarak çalıştırmayı deneyelim. C:\kodlar\bolum4 dizininin CLASSPATH değişkeninde tanımlı olduğunu varsayıyorum. ()
Gösterim-4.6:
java Hesaplama
Bir aksilik var! Ekrana yazılan hata mesajı aşağıdaki gibidir:
 
Exception in thread "main" java.lang.NoClassDefFoundError: Hesaplama (wrong name: tr/edu/kou/math/Hesaplama)
 at java.lang.ClassLoader.defineClass0(Native Method)
 at java.lang.ClassLoader.defineClass(ClassLoader.java:509)
 at java.security.SecureClassLoader.defineClass
                                (SecureClassLoader.java:123)
 at java.net.URLClassLoader.defineClass (URLClassLoader.java:246)
 at java.net.URLClassLoader.access$100(URLClassLoader.java:54)
 at java.net.URLClassLoader$1.run(URLClassLoader.java:193)
 at java.security.AccessController.doPrivileged(Native Method)
 at java.net.URLClassLoader.findClass(URLClassLoader.java:186)
 at java.lang.ClassLoader.loadClass(ClassLoader.java:306)
 at sun.misc.Launcher$AppClassLoader.loadClass (Launcher.java:265)
 at java.lang.ClassLoader.loadClass(ClassLoader.java:262)
 at java.lang.ClassLoader.loadClassInternal (ClassLoader.java:322)
 
Hesaplama sınıfı bulanamıyor diye bir hata mesajı? Nasıl olur ama orada… Evet orada; ama, o artık Hesaplama sınıfı değildir; tr.edu.kou.math.Hesaplama sınıfıdır. Yani, artık bir paketin üyesi olmuştur. Aşağıdaki ifade sayesinde herhangi bir dizinden (tabii CLASSPATH değişkeninin değeri doğru tanımlanmış ise) tr.edu.kou.math. Hesaplama sınıfına ulaşıp onu java komutu ile çalıştırabiliriz. ()
Gösterim-4.7:
java tr.edu.kou.math.Hesaplama
Uygulamanın çıktısı aşağıdaki gibidir.
9.6 + 8.7 = 18.299999999999997
9.6 - 8.7 = 0.9000000000000004
9.6 * 8.7 = 48.71999999999999
9.6 / 8.7 = 0.6436781609195402
4.7.JAR Dosyaları (The JavaTM Archive File)
JAR dosya formatı dosyaların arşivlenmesine ve sıkıştırılmasına olanak tanır. Olağan durumunda JAR dosyaları içerisinde sınıf dosyaları (*.class) bulunur; bazen, özellikle Appletler de, yardımcı dosyalar da (gif, jpeg...) JAR dosyası içerisine konulabilir. ()
JAR dosyasının sağladığı yararlar şöyledir:
·       Güvenlik: Dijital olarak JAR dosyasının içeriğini imzalayabilirsiniz. Böylece sizin imzanızı tanıyan kişiler JAR dosyasının içeriğini rahatlıkla kullanabilirler. ()
·       Sıkıştırma: Bir çok dosyayı güvenli bir şekilde arşivleyip sıkıştırılabilir. ()
·       İndirme (download) zamanını azaltması: Arşivlenmiş ve sıkıştırılmış dosyalar internet üzerinde daha çabuk indirilebilir. ()
·       Paket mühürleme (versiyon 1.2): Versiyon uyumluluğunu sağlamak amacı ile JAR dosyasının içerisindeki paketler mühürlenebilir. JAR dosyasının içerisinde paket mühürlemekten kasıt edilen paket içerisinde bulunan sınıfların aynı JAR dosyasında bulunmasıdır. ()
·       Paket uyarlama (versiyon 1.2): JAR dosyaları, içindeki dosyalar hakkında bilgiler saklayabilirler, örneğin üretici firmaya ait bilgiler, versiyon bilgileri gibi. ()
·       Taşınabilirlik: Java Platformunun standart bir üyesi olan JAR dosyaları kolaylıkla taşınabilir. ()
Oluşturulan paketler JAR dosyası içerisine yerleştirilerek daha derli toplu bir görüntü elde etmiş olunur; tr.edu.kou.math ve tr.edu.kou.util paketlerini tek bir JAR dosyasında birleştirmek için Gösterim-4.8’de verilen komutun kullanılması yeterli olur; ancak, JAR dosyası oluşturmak için komutun hangi dizinde yürütüldüğü önemlidir. Tablo-4.1’de JAR dosyası işlemleri için gerekli olan bazı komutlar verilmiştir: ()
Tablo-4.1.  JAR dosyaları ()
Açıklama
Komut
JAR dosyası oluşturmak için
jar -cf jar-dosya-ismi içeriye-atılacak-dosya(lar)
JAR dosyasının içeriği bakmak için
jar -tf jar-dosya-ismi
JAR dosyasının içeriği toptan dışarı çıkartmak için
jar -xf jar-dosya-ismi
Belli bir dosyayı JAR dosyasından dışarı çıkartmak için
jar -xf jar-dosya-ismi arşivlenmiş dosya(lar)
JAR olarak paketlenmiş uygulamayı çalıştırmak için
java -classpath jar-dosya-ismi MainClass
Gösterim-4.8:
jar -cf kou.jar tr/
Gösterim-4.8'deki ifadeyi C:\kodlar\bolum4  dizinin içerisinde iken çalıştırmalıyız ki, JAR dosyasının içerisine doğru yapıdaki dizinleri yerleştirelim. )
Şekil-4.6. Dizinlerin JAR dosyasına atılmasına
Oluşmuş olan bu JAR dosyasını CLASSPATH ekleyerek, Java’nın bu paketleri bulmasını sağlayabilirsiniz. Aşağıdaki ifade yerine: ()
Gösterim-4.9:
CLASSPATH="C:\kodlar\bolum4\;."
Artık Gösterim-4.10’daki ifade kullanılabilir; kou.jar dosyası, C:\kodlar\bo-lum4’nin altındaki dizin yapılarının aynısını kendi içerisinde barındırır. Bu nedenle kou.jar dosyası en alakasız dizine kopyalanabilir; ancak, tek bir koşulu unutmamak kaydıyla... Bu koşul da kou.jar dosyası sistemin CLASSSPATH değişkenin de tanımlı olmasıdır. ()
Gösterim-4.10:
CLASSPATH="C:\muzik\kou.jar;."
Java, CLASSPATH değerlerinden yola çıkarak JAR dosyasını bulup açar; tr\edu\kou\util ve tr\edu\kou\math dizinlerine erişebileceğinden bir sorun yaşanmayacaktır. Yani, JAR dosyasının hangi dizinde olduğu önemli değildir, önemli olan ilgili jar dosyasının sistemin CLASSPATH değişkenin tanımlı olmasıdır. Tabii, paketlerin içerisindeki sınıflar geliştikçe güncelliği korumak adına JAR dosyasını tekrardan oluşturmak (jar -cvf..... ) gerekebilir. ()
4.7.1.JAR Dosyası İçerisindeki Bir Uygulamayı Çalıştırmak 
JAR dosyası içeriğini dışarı çıkartılmadan tek başına çalışabilir (standalone) java uygulamalarını yürütmek olasıdır. Örneğin, JAR dosyası içerisinde tr.edu.kou.math paketi altındaki Hesaplama sınıfı çalıştırılsın, ()
Gösterim-4.11:
> java -classpath C:\muzik\kou.jar tr.edu.kou.math.Hesaplama
Eğer kou.jar dosyası, sistemin CLASSPATH değişkeninde tanımlı değilse ve CLASSPATH ayarlarıyla uğraşılmak istenmiyorsa, java komutuna kullanılacak JAR dosyası adresi tam olarak –classpath parametresiyle birlikte verilebilir. Daha sonra, ilgili. JAR dosyasındaki hangi sınıf çalıştırılmak isteniyorsa, bu dosya düzgün bir biçimde yazılmalıdır. Gösterim-4.11’deki komutun oluşturacağı ekran sonucu aşağıdaki gibi olur:. ()
9.6 + 8.7 = 18.299999999999997
9.6 - 8.7 = 0.9000000000000004
9.6 * 8.7 = 48.71999999999999
9.6 / 8.7 = 0.6436781609195402
 
 
4.8. Erişim Belirleyiciler
Java dilinde 4 tür erişim belirleyicisi vardır; bunlar friendly, public, protected ve private’dir. Bu erişim belirleyiciler global alanlar (statik veya değil) ve yordamlar (statik veya değil) için kullanılabilir. Ayrıca sınıflar içinde (dahili sınıflar hariç –inner class) sadece public ve friendly erişim belirleyicilerini kullanılabilir. ()
 
4.8.1. friendly
friendly erişim belirleyicisi global alanlara (statik veya değil), yordamlara (statik veya değil) ve sınıflara atanabilir. friendly türünde erişim belirleyicisine sahip olan  global alanlar (statik veya değil) içerisinde bulundukları paketin diğer sınıfları tarafından erişilebilirler. Fakat, diğer paketlerin içerisindeki sınıflar tarafından erişilemezler. Yani, diğer paketlerin içerisindeki sınıflara karşı private erişim belirleyici etkisi oluşturmuş olurlar. ()
friendly yordamlarda, yalnız, paketin kendi içerisindeki diğer sınıflar tarafından erişilebilirler. Diğer paketlerin içerisindeki sınıflar tarafından erişilemezler. Aynı şekilde, sınıflara da friendly erişim belirleyicisi atayabiliriz, böylece friendly erişim belirleyicisine sahip bu sınıfa, aynı paket içerisindeki diğer sınıflar tarafından erişilebilir; ancak, diğer paketlerin içerisindeki sınıflar tarafından erişilemezler. ()
Şimdi, tr\edu\kou\ dizini altına yeni bir dizin oluşturalım; ve, ismini  gerekli verelim. Yani tr\edu\kou\gerekli paketini oluşturmuş olduk; bunun içerisine adları Robot ve Profesor olan 2 adet friendly sınıf yazalım: ()
 Örnek-4.11: Robot.java ()
 
package tr.edu.kou.gerekli;
class Robot {
 
 int calisma_sure = 0;
 String renk = "beyaz";
 int motor_gucu = 120;
  Robot() {
      System.out.println("Robot olusturuluyor");
 }
}
 
 
Örnek-4.12: Profesor.java ()
 
package tr.edu.kou.gerekli;
 
class Profesor { 
 public void kullan() {
      Robot upuaut = new Robot(); // sorunsuz
 }
}
 
 
Verilen örneklerden anlaşılacağı gibi, bir global alan veya sınıf friendly yapılmak isteniyorsa önüne hiç bir erişim belirleyicisi konulmaz. Şimdi, bu iki sınıf aynı paketin içerisinde olduklarına göre Profesor sınıfı rahatlıkla Robot sınıfına erişebilecektir. Peki başka bir paket içerisindeki sınıf Robot sınıfına erişebilir mi? ()
 
Örnek-4.13: Asistan.java ()
package tr.edu.kou.util;
import tr.edu.kou.gerekli.*;
public class Asistan {
 public void arastir() {
      System.out.println("Asistan arastiriyor");
 }
 public void kullan() {
      //Robot upuaut = new Robot(); Hata! erişemez
 }
}
Daha önce belirtildiği gibi, friendly erişim belirleyicisine sahip olan global alanlara veya sınıflara yalnızca içerisinde bulunduğu paketin diğer sınıfları tarafından erişilebilirdi. Diğer paketlerin içerisindeki sınıflar tarafından  erişilemezler. Yukarıdaki örneğimizde, Asistan sınıfı tr.edu.kou.util paketi altında tanımlandığı için tr.edu.kou.gerekli paketi altında tanımlı olan Robot sınıfına hiç bir şekilde erişemez. Anlatılanlar Şekil-4.7’de çizimsel olarak gösterilmeye çalışılmıştır. ()
Şekil-4.7.   friendly erişim belirleyicisinin etkisi
4.8.1.1.Varsayılan Paketlerde (Default Package) Erişim
Aşağıdaki 2 sınıfı herhangi bir dizini kaydedelim: ()
Örnek-4.14:  AltKomsu.java ()
 
class AltKomsu {
 public static void main(String[] args) {
      UstKomsu uk = new UstKomsu();
      uk.merhaba();
 }
}
 
Örnek-4.15: UstKomsu.java ()
 
class UstKomsu {
 void merhaba() {
      System.out.println("Merhaba");
 }
}
 
Bu iki sınıf friendly erişim belirleyicisine sahiptir yani aynı paketin içerisindeki sınıflar tarafından erişilebilirler ama ortada herhangi bir paket ibaresi bulunmamaktadır. Aynı dizinde olan fakat bir paket olarak tanımlanmamış  sınıflar, Java tarafından varsayılan paket çatısı altında toplanmaktadır. Bu iki sınıfın birbirini görebilmesi için CLASSPATH değişkenin değerinde  "." (nokta) ibaresinin olması şarttır (bkz: Şekil-4.5.1 önemli nokta). ()
4.8.2.public (Herkese Açık)
public erişim belirleyicisi sahip olabilen sınıflar, global alanlar ve yordamlar herkes tarafından erişilebilir. Bu erişim belirleyicisi yerleştirilmeden önce iki kez düşünmelidir! Bu erişim belirleyicisine sahip olan global alanlar veya yordamlar herhangi bir yerden doğrudan çağrılabildiklerinden dolayı dış dünya ile arasındaki arabirim rolünü üstlenirler. ()
Örnek-4.16: Makine.java ()
 
package tr.edu.kou.util;
 
public class Makine {
  int devir_sayisi;
 public String model = "2002 model" ;
  public int degerAl() {
      return devir_sayisi;
 }
 
 public void degerAta(int deger) {
      this.devir_sayisi = deger;
      calis();
 }
 
 void calis() {
      for (int i = 0 ; i < devir_sayisi ; i++) {
          System.out.println("Calisiyor, devir_sayisi = " + i);
      }
 }
}
 
 
tr.edu.kou.util paketinin içerisindeki Makine sınıfının 2 adet global alanı bulunmaktadır; bunlardan int türündeki devir_sayisi alanı friendly erişim belirleyicisine sahiptir. Yani, sadece tr.edu.kou.utilpaketinin içerisindeki diğer sınıflar tarafından doğrudan erişilebilir. Diğer String tipindeki  modelalanı ise her yerden erişilebilir. Çünkü public erişim belirleyicisine sahiptir. degerAl() yordamı public erişim belirleyicisine sahiptir yani her yerden erişilebilir. Aynı şekilde degerAta(int deger) yordamı da her yerden erişilebilir; ancak, calis() yordamı friendly belirleyicisine sahip olduğundan sadece tr.edu.kou.utilpaketinin içerisindeki sınıflar tarafından erişilebilir. ()
 
Örnek-4.17: UstaBasi.java ()
 
import tr.edu.kou.util.*;
 
public class UstaBasi {
 
 public UstaBasi() {
      Makine m = new Makine(); 
      // int devir_sayisi = m.devir_sayisi ; ! Hata ! erişemez
      m.degerAta(6);
      int devir_sayisi = m.degerAl();
      String model = m.model;
      // m.calis() ; ! Hata ! erişemez
 }
}
 
 
Yukarıdaki uygulamada tr.edu.kou.utilpaketinin altındaki tüm sınıflar kullanılmak istendiği belirtmiştir. Ustabasi sınıfının yapılandırıcısında public erişim belirleyicisine sahip olan Makinesınıfına ait bir nesne oluşturulabilmesine karşın,bunesnenin friendly erişim belirleyicisine sahip olan devir_sayisialanına ve calis()yordamına erişilemez. Çünkü,Ustabasisınıfıtr.edu.kou.utilpaketinin içerisinde değillerdir.()
 
4.8.3.  private (Özel)
private olan global alanlara veya yordamlara (sınıflar private olamazlar; dahili sınıfar-inner class hariç) aynı paket içerisinden veya farklı paketlerden erişilemez. Ancak, ait olduğu sınıfın içinden erişilebilir. private belirleyicisine sahip olan yordamların içerisinde devamlı değişebilecek/geliştirilebilecek olan kodlar yazılmalıdır. ()
Örnek-4.18:  Kahve.java ()
 
package tr.edu.kou.gerekli;
 
class Kahve { 
      private int siparis_sayisi;
      private Kahve() {
      }
      
      private void kahveHazirla() {
       System.out.println(siparis_sayisi + " adet kahve hazirlandi");
      }
 
 
      public static Kahve siparisGarson(int sayi) {
       Kahve kahve = new Kahve(); //dikkat
       kahve.siparis_sayisi = sayi ; 
       kahve.kahveHazirla();
       return kahve;
      }
}
 
 
Örnek-4.19: Musteri.java ()
 
package tr.edu.kou.gerekli;
 
public class Musteri {
      
      public static void main(String args[]) { 
          // Kahve kh = new Kahve() ;   // Hata !            
          // kh.kahveHazirla() ;        // Hata !
          // kh.siparis_sayisi = 5 ;     // Hata !
          Kahve kh = Kahve.siparisGarson(5);
      }
}
 
Kahve sınıfının yapılandırıcısı (constructor) private olarak tanımlanmıştır. Bundan dolayı herhangi bir başka sınıf, Kahve sınıfının yapılandırıcısını doğrudan çağıramaz; aynı paketin içerisinde olsa bile... Ancak, bu private yapılandırıcı aynı sınıfın içerisindeki yordamlar tarafından rahatlıkla çağırılabilir (Kahve sınıfının statik siparisGarson()yordamına dikkat edeniz). Aynı şekilde private olarak tanımlanmış global alanlara veya yordamlara aynı paket içerisinde olsun veya olmasın, kesinlikle erişilemez. Anlatılanlar Şekil-4.8’de çizimsel olarak gösterilmeye çalışılmıştır. )
4.8.4. protected  (Korumalı Erişim)
Sadece global alanlar ve yordamlar protected erişim belirleyicisine sahip olabilirler. Sınıflar protected erişim belirleyicisine sahip olmazlar (dahili sınıflar-inner class hariç); ancak, sınıflar friendly veya public erişim belirleyicisine sahip olabilirler. protected erişim belirleyicisi kalıtım (inheritance) konusu ile sıkı sıkıya bağlıdır. Kalıtım konusunu bir sonraki ayrıtta ele alınmıştır. Kalıtım konusu hakkında kısaca, ana sınıftan diğer sınıfların türemesi denilebilir. ()
Gösterim-4.12:
class Kedi extends Hayvan
Yukarıda şu ifade edilmiştir: Her Kedi bir Hayvandır. Yani Hayvan sınıfından Kedi üretildi; bizim oluşturacağımız her Kedi nesnesi bir Hayvan olacaktır. Ancak, kendisine has kedisel özellikler de taşıyacaktır. ()
Şekil-4.8. private erişim belirleyicisi
 
protected erişim belirleyicisini evdeki buzdolabımızın kapısına vurulmuş bir kilit olarakda düşünebiliriz. Örneğin evimizde bir buzdolabı var ve içinde her türlü yiyecek ve içecek mevcut. Biz aile büyüğü olarak bu buzdolabına herkesin erişmesini istemiyoruz. (public yaparsak) aksi takdirde yiyecek ve içecek kısa sürede bitip ailenin aç kalma tehlikesi oluşacaktır, aynı şekilde bu buzdolabına erişimi tamamen kesersek de aile bireyleri aç kalacaktır (private yaparsak). Tek çare özel bir erişim belirleyicisi kullanmaktır yani sadece aileden olanlara (aynı paketin içerisindeki sınıflara)  bu buzdolabının erişmesine izin veren bir erişim belirleyicisi yani protected erişim belirleyicisi. ()
Örnek-4.20: Hayvan.java ()
 
package tr.edu.kou.util;
 
public class Hayvan {
      protected String a = "Hayvan.a";
      String b = "Hayvan.b"; //friendly
      private String c = "Hayvan.c";
      public String d = "Hayvan.d"; ;
}
 
Hayvan sınıfından türetilen Kedi sınıfı tr.edu.kou.gerekli paketi içerisine yerleştirildi. ()
Örnek-4.21: Kedi.java ()
 
Package tr.edu.kou.gerekli;
İmport tr.edu.kou.util.*; 
 
Public class Kedi extends Hayvan { 
  public Kedi() {
      System.out.println("Kedi olusturuluyor");
      System.out.println(a);
      // System.out.println(b); // ! Hata ! erisemez
      // System.out.println(c); // ! Hata ! erisemez
      System.out.println(d);
 } 
 
 public static void main(String args[]) {
      Kedi k = new Kedi();
 }
}
 
Kedi.java dosyasını önce derleyip (compile)
 
Gösterim-4.13:
javac Kedi.java
Sonrada çalıştıralım.
Gösterim-4.14:
java tr.edu.kou.gerekli.Kedi
Uygulamanın sonucu aşağıdaki gibi olacaktır: 
Kedi olusturuluyor
Hayvan.a
Hayvan.d
Anlatılanları şekil üzerinde incelenirse,
Şekil-4.9’dan görülebileceği gibi, tr.edu.kou.gerekli.Kedi sınıfı, tr.edu.kou.util. Hayvan sınıfının public ve protected erişim belirleyicilerine sahip olan global alanlarına ve yordamlarına erişebilme fırsatı bulmuştur. ()
Şekil-4.9. protected erişim belirleyicisi
4.9.Kapsüllenme (Encapsulation)
Nesneye yönelik programlama özelliklerinden birisi kapsüllenmedir; bu, dışarıdaki başka bir uygulamanın bizim nesnemiz ile sadece arabirimler (public) sayesinde iletişim kurması gerektiğini, ancak, arka planda işi yapan esas kısmın gizlenmesi gerektiğini söyler. Olaylara bu açıdan bakılırsa, nesneleri 2 kısma bölmeliyiz; arabirimler -ki nesnenin dünya ile iletişim kurabilmesi için gerekli kısımlar ve gemiyi yürüten kısım...  ()
Örnek-4.22: Makine2.java ()
 
package tr.edu.kou.util;
public class Makine2 { 
      private int alinan = 0;
      private int geridondurulen = 0 ;
      public int get() {
               return geridondurulen; } 
      public void set(int i ) {
               alinan = i; calis();     }        
      private void calis() {
               for (int j = 0 ; j < alinan ; j++ ) {
                       System.out.println("Sonuc = "+j);
               }
               geridondurulen = alinan * 2 ;      
      }
}
 
Bir önce verilen örnekte bu Makine2 türündeki nesneye yalnızca get() ve set() yordamlarıyla ulaşılabiliriz; geriye kalan global nesne alanlarına veya calis() yordamına ulaşım söz konusu değildir. Kapsüllenme kavramının dediği gibi nesneyi 2 kısımdan oluşturduk: ara birimler (- get(), set()-) ve gemiyi yürüten kısım (- calis() - ). ()
Başka paket içerisinde olan başka bir uygulama, tr.edu.kou.util.Makine2 sınıfının sadece iki yordamına erişebilir, get() ve set().()
 
Örnek-4.23: GetSet.java ()
 
package tr.edu.kou.gerekli;
import tr.edu.kou.util.*;
public class GetSet {
      public static void main(String args[]) {
               Makine2 m2 = new Makine2() ; 
               m2.set(5);
               int deger = m2.get();
               // m2.calis() ;    // Hata !
               // m2.alinan ;     // Hata !
               // m2.geridondurulen; // Hata !
               System.out.println("Deger =" + deger);             
      }        
}
 
 
4.10.Genel bir bakış
Sınıflar için erişim tablosu aşağıdaki gibidir:
  
Aynı Paket
Ayrı Paket
Ayrı paket-türetilmiş
public
erişebilir
erişebilir
erişebilir
protected
-
-
-
friendly
erişebilir
erişemez
erişemez
private
-
-
-
Sınıflar protected veya private olamazlar, bu bağlamda bu tablomuzu şöyle okuyabiliriz; örneğin elimizde A sınıfı bulunsun ()
·       public A sınıfına aynı paketin içerisindeki başka bir sınıf tarafından erişebilir. ()
·       public A sınıfına ayrı paketin içerisindeki başka bir sınıf tarafından erişebilir. ()
·       public A sınıfına ayrı paketten erişebildiğinden buradan yeni sınıflar türetilebilir. ()
·       friendly A sınıfına aynı paketin içerisindeki başka bir sınıf tarafından erişebilir. ()
·       friendly A sınıfına ayrı paketin içerisindeki başka bir sınıf tarafından erişemez. ()
·       friendly A’ya ayrı paketten erişilemediğinden, buradan yeni sınıflar türetilemez. ()
 Statik veya statik olmayan yordamlar için, erişim tablosu aşağıdaki gibidir. ()
Aynı Paket
Ayrı Paket
Ayrı paket-türetilmiş
public
erişebilir
erişebilir
public
protected
erişebilir
erişemez
erişebilir
friendly
erişebilir
erişemez
erişemez
private
erişemez
erişemez
erişemez
Yordamlar  public, protected, friendly ve private olabilirler. Örneğin, publicXsınıfının içerisinde f() yordamı olsun: ()
·       public f() yordamı,  aynı paket içerisinden erişilebilir. ()
·       protected f() yordamı, hem aynı paket içerisinden, hem de X sınıfından türetilmiş ayrı paketteki bir sınıf tarafından erişilebilir. ()
·       friendlyf() yordamı, yalnızca aynı paket içerisinden erişilebilir. ()
·       privatef() yordamına, yalnızca kendi sınıfı içerisinden erişilebilir. Başka bir sınıfın bu yordama erişmesi mümkün değildir. ()
Statik veya statik olmayan global alanlar için erişim tablosu aşağıdaki gibidir: ()
Aynı Paket
Ayrı Paket
Ayrı paket-türetilmiş
public
erişebilir
erişebilir
erişebilir
protected
erişebilir
erişemez
erişebilir
friendly
erişebilir
erişemez
erişemez
private
erişemez
erişemez
erişemez
Global alanlar public, protected, friendly, private olabilirler. Örneğin public X sınıfının içerisindeki String sınıfı tipindeki uzunluk  adında bir alanımız olsun: ()
·       publicuzunluk alanı,  aynı paket içerisinden erişilebilir. ()
·       protecteduzunlukalanı, hem aynı paket içerisinden, hem de X sınıfından türetilmiş ayrı paketteki bir sınıf tarafından erişilebilir. ()
·       friendlyuzunluk  alanı, yalnızca aynı paket içerisinden erişilebilir. ()
·       privateuzunlukalanı, yalnızca kendi sınıfı içerisinden erişilebilir. Başka bir sınıfın bu alana erişmesi mümkün değildir. ()
Bu dökümanın her hakkı saklıdır.
© 2004
Bu makaleyi beğendin mi? Yorumunu Yaz!







Sizden Gelen Yorumlar:

Yorum Yazın

mustafa(20.04.2012 17:10:44)
paylaşımlarınız için teşekkürler bende .class uzantılı dosyalar var bunları birleştirmek(sıkıştırmak) istiyorum winrar ile sıkıştırıyorum ama hata veriyor nasıl yapabilirim
%67 %0 %33
Katılıyorum Çekimserim Katılmıyorum



Naumoski(02.07.2010 16:29:17)
Cok yararlı bilgiler sıkmadan ne güzel, elinize sağlık
%50 %25 %25
Katılıyorum Çekimserim Katılmıyorum






Copyright© 2001-2017. Bilgisayar Mühendisleri Portalı | Bütün hakları saklıdır.